Alfabetiseringsniveaus

Alle materiaal van Melkweg sluit aan bij het Raamwerk Alfabetisering NT2. Het Raamwerk Alfabetisering NT2 werd in 2005 gepubliceerd. Het maakt de stappen die gezet worden in het proces van alfabetiseren inzichtelijk. Dat is van belang voor de leerders, voor docenten, voor materiaalontwikkelaars en voor toetsontwikkelaars. Het Raamwerk Alfabetisering is geïnspireerd op en sluit aan bij het Europees Referentiekader (ERK) en beschrijft de weg naar het niveau A1.

Het Raamwerk Alfabetisering NT2 heeft als belangrijk uitgangspunt dat het technisch leren lezen en schrijven in een duidelijk en heldere relatie staan tot de functionele vaardigheden. Met alleen het beschrijven van de functionele vaardigheden, zoals in het ERK, leert men niet de techniek van lezen en schrijven. Alleen het leren van technische vaardigheden kan tot gevolg hebben dat men de leesvaardigheid niet in het dagelijks leven kan toepassen. Dan beklijft het geleerde niet, omdat men niet weet waar het allemaal goed voor is.

In het Raamwerk Alfabetisering worden drie niveaus beschreven: Alfa A, Alfa B en Alfa C. Het niveau Alfa C is gelijk aan het niveau A1 van het ERK. Er zijn dus twee niveaus onder A1. Maar de weg van Alfa B naar Alfa C is wel een andere als die van geletterde leerders naar A1.

Op elk niveau worden technische vaardigheden en functionele vaardigheden beschreven. Na het behalen van de niveaustap Alfa A beheerst de leerder het alfabetisch principe. Men kan de klank- teken koppeling maken met alle klanken, dus ook de dubbelklinkers als oe,eu,au/ou,ie en ij/ei. Functioneel kan men bijvoorbeeld een eenvoudig formulier lezen en invullen, reclame van post scheiden en een datum in een agenda vinden.

Na Alfa B kan men effectiever lezen en schrijven doordat clusters en morfemen als geheel gelezen en geschreven kunnen worden. Functioneel kan men dan bijvoorbeeld een poster met een activiteit lezen, openingstijden begrijpen, een kaartje schrijven en meterstanden invullen. Na Alfa C/ A1 is het lezen en schrijven zodanig geautomatiseerd dat het in de verdere taalverwerving geen stagnaties meer veroorzaakt. Functioneel kan men bijvoorbeeld opschriften van medicijnen begrijpen, een kookrecept lezen en iets over een zichzelf schrijven. Het Raamwerk Alfabetisering loopt door tot niveau Alfa C omdat het alfabetiseringsproces op niveau Alfa B nog niet is voltooid. Als we dus de fout zouden maken te denken dat de alfacursisten na Alfa B met de geletterde cursisten mee kunnen in een groep op weg naar A1, dan lopen we het risico dat het leerproces zal stagneren omdat de alfacursist het proces van lezen en schrijven nog onvoldoende geautomatiseerd heeft. In deze periode vindt de automatisering plaats, door veel te oefenen. Daarvoor is Melkweg een goed hulpmiddel.

In het Portfolio Alfabetisering kan de leerder vastleggen welke functionele vaardigheden hij of zij beheerst op een bepaald niveau. Melkweg geeft bij het onderdeel ‘En u?’ vaak de gelegenheid in het dagelijkse leven bewijzen te verzamelen voor het portfolio.

Wilt u het raamwerk Alfabetisering NT2 volledig downloaden klik dan hier.